Posted on

Tymor 2016-17 – Y Rhannau Gorau

Am dymor fu 2016-17! Diolch i chi, ein cynulleidfaoedd, ffrindiau a phartneriaid gwych am ein cefnogi ni a’n cynorthwyo i gadw cerddoriaeth siambr yn fyw ar draws Cymru. Gobeithio i chi fwynhau’r arlwy gymaint ag y gwnaethom ni.

Cymerwch olwg isod ar uchafbwyntiau’r ychydig fisoedd diwethaf trwy gyfrwng y clipiau fideo ac oriel luniau…
Darllenwch fwy Tymor 2016-17 – Y Rhannau Gorau

Posted on

Y Dynion tu ôl y Gerddoriaeth – Blog Emma

Gyda diolch i Emma Lancastle am y blog canlynol.

Yn ystod eu Taith Chwefror, mae Ensemble Cymru yn cyflwyno rhaglen amrywiol o gerddoriaeth siambr i Glarinét, Ffidl a Phiano. Mae rhai o’r darnau gorau o gerddoriaeth glasurol wedi cael eu creu yn ystod cyfnodau o drallod a chaledi, ac mae’r rhaglen a gyflwynir gan y cwmni o Fangor yn rhoi sylw i weithiau rhai enwau cyfarwydd, a rhai cyfansoddwyr llai adnabyddus, tuag at ddiwedd eu hoes.  Wrth i’r cyngerdd yng Nghaerdydd agosáu, rydym yn edrych ar y caledi a wynebodd y cyfansoddwyr yn ystod eu bywydau, a pha deithiau a wnaethant ar draws Ewrop ac America ar yr adeg y crëwyd y gweithiau.

Schumann – Märchenerzählungen

Mae’r rhaglen yn agor gyda Märchenerzählungen (neu Straeon Tylwyth Teg yn Gymraeg) o waith Schumann.  Cwblhawyd y set o sgorau poced hyn yn 1853, dim ond tair blynedd cyn ei farwolaeth.  Erbyn yr adeg yr oedd Schumann yn cyfansoddi’r ‘Straeon Tylwyth Teg’ roedd yn cael trafferthion cynyddol gyda’i symptomau salwch meddwl, ac roedd wedi colli ei swydd fel arweinydd a chyfarwyddwr cerdd yn Dusseldorf.

Roedd Schumann bob amser wedi ceisio cysur a dihangfa oddi wrth ei salwch drwy grwydro i’r byd ffantasïol, er nad oedd ei hoffter o glymu llenyddiaeth wrth ei gerddoriaeth siambr mor ddiniwed ag y tybir efallai. Hyd yn oed 20 mlynedd ynghynt, roedd Schumann wedi dechrau defnyddio’r alter-egos ‘Florestan’ ac ‘Eusebius’, er mwyn disgrifio dau hanner cyferbyniol ei bersonoliaeth, gan ddefnyddio cymeriadau ffug i gyfleu ei hwyliau ansad. Erbyn diwedd ei oes yn 1856 roedd iechyd meddwl Schumann wedi dirywio’n sylweddol, ac roedd yn pryderu am ei fywyd ac am ddiogelwch y rhai a garai.  Dywedir ei fod yn honni clywed caneuon yr angylion a lleisiau yn hwyr y nos ac efallai bod yna reswm pam fod yna gyn lleied o gliwiau ynghylch y wir ysbrydoliaeth tu ôl i’w ‘Straeon Tylwyth Teg’.

Poulenc – Sonata i Glarinét a Phiano yn B feddalnod

Tra bo gwaith Schumann yn cyfleu helbulon mewnol ei broblemau iechyd meddwl, roedd trafferthion Poulenc o natur fwy gwleidyddol.  Ac yntau’n aelod o Les Six (grŵp o gyfansoddwyr Ffrengig), gorfodwyd Poulenc a llawer o’i gyfoeswyr i aros ym Mharis drwy gydol y cyfnod y meddiannwyd Ffrainc gan y Natsiaid yn yr Ail Ryfel Byd. I Poulenc, fel dyn hoyw, roedd hwn yn gyfnod pan oedd ei fywyd mewn perygl gwirioneddol. Rai blynyddoedd yn ddiweddarach, fe wnaeth trafferthion a rwystrodd gyhoeddi ei opera, ynghyd â salwch difrifol ei bartner, achosi i Poulenc gael chwalfa nerfol yn y diwedd yn 1954. Flwyddyn yn ddiweddarach bu ei bartner farw.

Fodd bynnag, daeth Poulenc dros ei brofedigaeth i ganfod cariad drachefn, ac aeth i grwydro America lle rhoddwyd amlygrwydd i’w weithiau lleisiol a’i operâu diweddaraf.  Cafodd Sonata Poulenc i Glarinét a Phiano yn B feddalnod ei chyfansoddi mewn cyfnod cymharol hapusach.  Comisiynwyd y gwaith gan y clarinetydd adnabyddus, Benny Goodman. Ond, wedi iddo lwyddo i ddod drwy gyfnod y Natsiaid yn Ffrainc, sawl her alwedigaethol a llawer o brofedigaethau personol, yn drychinebus iawn bu farw Poulenc yn sydyn o drawiad ar y galon cyn i’r sonata gael ei pherfformio gyntaf yn 1963.

Mozart – Sonata i Feiolin a Phiano yn B-Feddalnod Fwyaf K.375

Er bod Mozart yn adnabyddus yn bennaf am ei ddoniau rhyfeddol, ni fu ei fywyd yn brin o drafferthion chwaith.  Yn ddwy ar hugain oed teithiodd Mozart i Mannheim a Paris yn 1788 mewn ymgais aflwyddiannus i gael gwaith, a thra oedd ym Mharis bu’n rhaid iddo wystlo ei bethau gwerthfawr er mwyn cynnal ei hun. Yn ystod y cyfnod hwn aeth mam Mozart yn wael a bu farw. Credir bod Mozart yn ystyried ei hun yn gyfrifol am farwolaeth ei fam, yn rhannol oherwydd y diffyg arian a achosodd oedi cyn i feddyg gael ei alw ati.

O’i anfodd cymerodd Mozart waith a drefnwyd gan ei dad iddo yn Salzburg yn 1779, ac yno y credir iddo gyfansoddi’r Sonata yn Bb fwyaf K.378, er na chafodd y “Sonatas pour le Clavecin ou Pianoforte avec L’accompagnement d’un Violon” eu cyhoeddi mewn gwirionedd tan 1781. Roedd Mozart wedi symud i Vienna erbyn hynny, lle cafodd ei gyflogi gan yr Archesgob Colloredo.

Roedd gan Mozart erbyn hynny freuddwydion mawreddog am ddod yn gyfaill i’r ymerawdwr, ac fe wireddwyd hynny’n fuan. Felly, dechreuodd y cyfnod hwnnw o’i fywyd proffesiynol pryd roedd yn gwledda ym mhalas yr Archesgob gyda digonedd o weision yn gweini arno a mwynhau cwmni penaethiaid y gymdeithas yno.

Milhaud – Cyfres i’r Feiolin, Clarinét a Phiano, Op.157b

Fel Poulenc roedd Darius Milhaud yn aelod o Les Six, er yn wahanol i’w gyfaill, Milhaud, nid oedd ganddo ddewis ond gadael Ffrainc yn ystod goresgyniad y Natsiaid oherwydd ei gefndir Iddewig.  Roedd eisoes wedi teithio’n helaeth i America ac ymfudodd Milhaud a’i deulu i’r Unol Daleithiau yn ystod y rhyfel, a threuliodd weddill ei oes yn rhannu swyddi dysgu yn California ac ym Mharis.

Yn 1936, pan gyfansoddwyd y Gyfres i’r Feiolin, Clarinét a Phiano, Op.157b, roedd Milhaud eisoes yn dioddef oddi wrth grydcymalau gwynegol.  Er i’w salwch waethygu’n raddol, gan ei gaethiwo i gadair olwyn yn y diwedd, daliodd Milhaud ati i deithio a chyfansoddi’n helaeth, gan gynhyrchu swm enfawr o waith a sicrhaodd iddo ei le fel un o gyfansoddwyr mwyaf cynhyrchiol yr ugeinfed ganrif.

Mae Ensemble Cymru yn perfformio yn Chapter ddydd Mercher 15 Chwefror am 7pm.

Pris tocynnau yw £10, £8 i ostyngiadau, a £3 i fyfyrwyr. I archebu tocynnau ffoniwch 029 2030 4400 neu ewch i www.chapter.org

 

Posted on

ChamberFest 2015: Bach

Rydym yn cynnal un o’r dathliadau mwyaf o gerddoriaeth siambr yng Nghymru a gelwir yr ŵyl yn ChamberFest. Y thema ar gyfer digwyddiad 2015 fydd cerddoriaeth J.S. Bach, a chynhelir y prif ddigwyddiad ar 20 a 21 Mawrth (21 Mawrth oedd pen-blwydd Bach).

Y newyddion da yw bod y digwyddiad hwn yn agored i bawb! Rydym yn chwilio am unigolion, grwpiau cymunedol, sefydliadau cerddorol, bandiau, ysgolion a gweithleoedd yn ardal Bangor a Llandudno i ymuno ag Ensemble Cymru i fynd â ChamberFest i’r lefel nesaf.

Cerddoriaeth gan J.S. Bach fydd thema ar gyfer ChamberFest 2015
Cerddoriaeth gan J.S. Bach fydd thema ar gyfer ChamberFest 2015

Felly os ydych wastad eisiau gwybod sut beth fyddai clywed band pres o 100 yn perfformio Tocata a Ffiwg Bach ar Benygogarth, neu efallai eich bod yn gweithio mewn swyddfa sy’n llawn o ddarpar gantorion a hoffech ffurfio eich côr eich hun o staff, neu efallai eich bod yn athro/athrawes a fyddai’n hoffi gweld eich disgyblion yn cael eu cynhyrchu a’u hysbrydoli gan gerddoriaeth. Beth bynnag fo’ch syniad, cysylltwch â ni i roi gwybod.

Nid yw hon yn rhestr derfynol o syniadau, ond gall eich ysbrydoli gyda’r math o ddigwyddiad neu weithgaredd yr hoffech gymryd rhan ynddo fel rhan o’r ŵyl Chamberfest…

Darllenwch fwy ChamberFest 2015: Bach

Posted on

Cael plant bach i fwynhau cerddoriaeth dda

Nid ydych byth yn rhy ifanc i fwynhau cerddoriaeth, a phrofwyd hyn gan ein Bore Cerddoriaeth i Bobl Bach i blant rhwng 0-3 oed yn gynharach y mis hwn.

Gyda’r ifancaf yn y grŵp yn ddim ond tri mis oed, cafodd pawb amser gwych yn ein sesiwn Dalcroze Eurhythmics yn Neuadd Dwyfor, Pwllheli. Roedd y dosbarth yn llawn gyda 15 o blant ac oedolion wedi dod yno i fwynhau’r gweithdy cerddoriaeth a symud.

Dan arweiniad yr arbenigwraig Dalcroze, Bethan Habron-James, bu’r plant bach yn archwilio sut y gall gwahanol synau, rhythmau a mathau o gerddoriaeth ein gwneud i symud mewn ffyrdd gwahanol.  Cafwyd llawer o ryngweithio gyda’r plant bach yn ymuno â’r gerddoriaeth trwy ganu, ysgwyd eu taclau ysgwyd neu daro eu curwyr pren. Cafwyd cerddoriaeth fyw hefyd wedi ei pherfformio gan aelodau o Ensemble Cymru ar y piano a’r clarinét. Darllenwch fwy Cael plant bach i fwynhau cerddoriaeth dda

Posted on

Derbyn i’r Big Give!

Mae Ensemble Cymru yn hynod o falch iddo gael ei dderbyn i fod yn rhan o Her Nadolig y Big Give eleni! Mae’r Big Give yn gynllun blynyddol ar gyfer cyllid cyfatebol a gynhelir bob Rhagfyr, gan roi llwyfan i 9,500 o elusennau godi arian a chyfle iddynt arddangos eu gwaith.

Sut i gymryd rhan

Mae’r Big Give yn gwneud i’ch rhodd fynd ymhellach. Gellwch roi o 10am ddydd Iau 5 Rhagfyr 2014, a pharheir i gyfrannu cyllid cyfatebol i’ch rhoddion ar 5 a 6 Rhagfyr.

Darllenwch fwy Derbyn i’r Big Give!

Posted on

Pam Dalcroze i Gymru? Gan Bethan Habron-James


Fe gefais i’r fraint o fynd i Genefa i astudio Dalcroze Eurhythmics ar ddiwedd y 90au, ar ol rhai blyndyddoedd o astudio rhan amser ym Manceinion. Ar ddiwedd fy nhreithawd hir ar gyfer fy arholiadau gradd fe ysgrifennais mai fy mreuddwyd un dydd, fyddai i rannu y dull addysg arloesol yma gyda fy nghydwladwyr Cymreig. Fe esboniais i fi dderbyn addysg gerdd wych yn fy mhlentyndod, yn llawn canu a chwarae offerynnol ond na fu unrhyw gysylltiad rhwng yr addysg gerdd a’r addysg gorfforol (heblaw dawnsio gwerin, lle roedd y ddwy grefft yn cydfodoli ond doedd dim perthynas rhwng y symud a’r addysg gerddorol).

Hanfod unigryw Dalcroze Eurhythmics yw dysgu am gerddoriaeth trwy gerddoriaeth, a thrwy ymateb greddfol y corff. Mae’r athr(o)/awes yn chwarae cerddoriaeth byrfyfyr, neu wedi ei recordio, i ddwyn y dosbarth i ymateb i’r swn trwy symudiad naturiol y corff. Mae’n bosib dysgu, a phrofi pob elfen o gerddoriaeth trwy’r cyhyrau mawr yn gyntaf cyn rhoi pwyslais ar y cyhyrau manwl – yr hyn sy’n digwydd wrth chwarae offeryn. Dyma sut mae’r corff wedi dysgu ers plentyndod ac mae’n gwneud synhwyr i baratoi y corff yn ei gyfanrwydd cyn dechrau chwarae offeryn cerdd; ei baratoi i wrando, i ymateb yn chwim a hyblyg, i gydsymud yn briodol, i fod yn ymwybodol o eraill ac o’r gofod o’i amgylch, i danio’r dychymyg, ac ati. Darllenwch fwy Pam Dalcroze i Gymru? Gan Bethan Habron-James

Posted on

Mae’n gerddoriaeth i’n clustiau – cantorion yn ymuno ag Ensemble Cymru ar gyfer ein tymor newydd o Gyngherddau Coffi

Llio Evans
Llio Evans

Mae Tachwedd yn garreg filltir o bwys i’r sefydliad cerddoriaeth siambr, Ensemble Cymru. Am y tro cyntaf erioed, bydd cantorion yn perfformio fel rhan o’r ensemble ar gyfer ei dymor newydd sbon o Gyngherddau Coffi – cyfres y Lleisiau Clasurol.

Bydd y soprano a anwyd ym Môn, Llio Evans, yn ymuno ag Ensemble Cymru ar gyfer ei daith ar draws Gogledd Cymru yn ystod yr wythnos gyntaf o Dachwedd. Bydd y gantores 27 oed sy’n gyn-enillydd yn Eisteddfod Ryngwladol Llangollen yn perfformio fel rhan o driawd ochr yn ochr â’r pianydd Anya Fadina a phrif glarinetydd yr Ensemble, Peryn Clement-Evans. Wrth siarad am y rhaglen, dywedodd Llio: Darllenwch fwy Mae’n gerddoriaeth i’n clustiau – cantorion yn ymuno ag Ensemble Cymru ar gyfer ein tymor newydd o Gyngherddau Coffi

Posted on

Cinio cerddorol Ensemble Cymru yn Galeri

Nicki Pearce, cello
Nicki Pearce, cello
Ymunwch â’r grŵp cerddoriaeth glasurol o Fangor, Ensemble Cymru, am ginio pur wahanol yn Galeri y mis Medi yma.  Yn ‘Blas o Ensemble Cymru’ bydd triawd o gerddorion cerddoriaeth siambr amryddawn yn diddanu ciniawyr i raglen awr o gerddoriaeth fyw a fydd yn eich cyfareddu.

P’un a ydi cerddoriaeth glasurol yn faes newydd i chi, neu os ydych yn dipyn o arbenigwr, neu rywle yn y canol, bydd yr awyrgylch gyfeillgar a’r sylwebaeth ddiddorol gan y cerddorion rhwng y darnau cerddoriaeth yn sicrhau y bydd hwn yn gyngerdd y gall pawb ei fwynhau!  Yn ogystal â’r gerddoriaeth fe gewch fwynhau cinio cawl hynod flasus gyda the neu goffi i ddilyn yng Nghaffi Bar y Doc yn Galeri. Darllenwch fwy Cinio cerddorol Ensemble Cymru yn Galeri

Posted on

Beth ddigwyddod pan wnaeth Ensemble Cymru gyfarfod â Chodi’r To…

Sophie Cusworth
Sophie Cusworth
Yn gynharach yn ystod yr haf, cafodd Ensemble Cymru wahoddiad gan dîm Codi’r To i ymweld â dwy ysgol y maen nhw’n gweithio â nhw yng Ngwynedd. Nid yn annisgwyl, neidiodd Ensemble Cymru at y cyfle i berfformio o flaen y plant a chymryd rhan mewn gweithdy gyda nhw. Aeth dau o’n myfyrwyr gwirfoddol, Milli Evans a Sophie Cusworth, i weld sut aeth pethau…

Blog Sophie

“Gorffennaf 22, ymwelodd Ensemble Cymru ag Ysgol Glancegin ym Mangor ble ffilmiodd Milli a minnau’r holl waith. Mi gyrhaeddon ni tua 9yb i osod y camera yn ei le cyn i’r gweithdy ddechrau. Cefais y swyddogaeth hyfryd o fod yn gynorthwywr sain gan ddal meicroffon bŵm y tu ôl i’r camera i recordio’r sŵn.

Fe wnaethom lwyddo i ffilmio perfformiadau cerddorion Ensemble Cymru; Cai Isfryn a Gwyn Owen ar yr offerynnau pres, Sioned Roberts ar y clarinét, Katka Marešová yn chwarae’r ffidil a Glian Llwyd ar y piano. Hyfryd oedd gweld y cyfathrebu rhwng y cerddorion a’r plant yn gofyn cwestiynau doniol ac yn dysgu am wahanol fathau o seiniau y mae pob offeryn yn ei wneud. Darllenwch fwy Beth ddigwyddod pan wnaeth Ensemble Cymru gyfarfod â Chodi’r To…