{"id":27654,"date":"2026-03-17T13:37:58","date_gmt":"2026-03-17T13:37:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ensemble.cymru\/?page_id=27654"},"modified":"2026-03-17T13:38:03","modified_gmt":"2026-03-17T13:38:03","slug":"dau-yn-well-na-thri","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ensemble.cymru\/cy\/darganfod-cerddoriaeth-siambr\/dau-yn-well-na-thri\/","title":{"rendered":"Dau yn well na thri"},"content":{"rendered":"\n

gan Jonathan Lyness
Curadur y Rhaglen<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tyfais i fyny gyda dau frawd h\u0177n; roedd un yn chwarae\u2019r ffidil, a\u2019r llall yn chwarae\u2019r fiola a\u2019r ffidil, ac roeddent yn hoff o fysgio! Roeddent yn mynd ar eu taith yn ystod yr haf gyda\u2019u hofferynnau, yn heicio o gwmpas Ewrop mewn trefi a dinasoedd, o Baris i Florence, ble roeddent hefyd yn gwerthfawrogi\u2019r gwaith celf. Mae\u2019n debyg bod bysgio\u2019n llai rheoledig bryd hynny nag ydyw erbyn hyn. Heddiw, os ydych chi\u2019n dymuno rhoi tro ar fysgio o fewn y twnnel cerdded hirfaith rhwng y Tiwb yn Ne Kensington a\u2019r amgueddfeydd, gan gasglu newid m\u00e2n gan ymwelwyr neu\u2019r promenadwyr ar y ffordd i Neuadd Albert, bydd angen trwydded arnoch gan Transport for London ynghyd ag Yswiriant Atebolrwydd Cyhoeddus. Bydd angen i chi wario 50 ewro am drwydded yn Florence!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Danny a James Lyness, rhywle yn Ewrop, 1984<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Rwyf wastad yn teimlo bod bysgiwr unigol yn edrych braidd yn unig, ond o leiaf nid oes rhaid iddynt rannu eu henillion. Gyda thri cherddor, mae\u2019n teimlo\u2019n rhy ffurfiol braidd. Ond mae rhywbeth reit hyfryd am ddiffyg difrifoldeb canfyddedig dau yn bysgio. Arferai fy mrodyr fysgio gyda dwy ffidil (ysgafnach i\u2019w cario mae\u2019n debyg), ond y cyfuniad ffidil \/ fiola yw\u2019r gorau gen i, gyda\u2019r ddau offeryn yn cynnig y balans cywir o ryngweithio, ymarferoldeb a phersonoliaeth!<\/p>\n\n\n\n

Y cwpwl priod perffaith? Meddyliaf mae\u2019n rhaid mai dyma deimlai Mozart, oherwydd fe gyfansoddodd nid yn unig y gampwaith concerto anhygoel y \u2018Sinfonia Concertante\u2019<\/em> ar gyfer y ffidil, fiola a cherddorfa, rhoddodd ei Duo in G major K423 i ni hefyd. Mae rhai darnau cerddoriaeth sydd wir yn codi eich calon ac mae Mozart\u2019s Duo yn un ohonynt. Wedi ei ysgrifennu mewn ychydig ddyddiau yn haf 1783, mae\u2019n berffaith ym mhob ffordd.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n




Wrth gamu ymlaen i\u2019r ganrif ddiwethaf, ac un degawd yn arbennig, sef y 1940au, gwelwyd twf enfawr mewn deuawdau ar gyfer y ffidil \/ fiola! Roedd deuawdau wedi tyfu mewn poblogrwydd yn ystod blynyddoedd y rhyfel, gyda chyfansoddwyr yn edrych am fynegiant agos mewn gofodau bach gydag ychydig o gyfranogwyr. Bu symudiad tuag at neo-glasuriaeth, ac roedd dau lais yn cynnig posibiliadau gwrthbwyntiol oedd yn siwtio\u2019r symudiad, gan edrych yn \u00f4l i Mozart. Bu cynnydd ym mhoblogrwydd y fiola hefyd. Roedd llawer o gyfansoddwyr yn chwarae\u2019r fiola yn ystod y cyfnod yma, fel yr oedd Mozart, a daeth llawer o chwaraewyr y fiola\u2019n s\u00ear mawr oedd angen cerddoriaeth newydd.<\/p>\n\n\n\n

Roedd yn storm berffaith, ac ar gyfer y rhaglen hon fe glywn beth o waith York Bowen, a adnabyddir gan lawer fel y \u2018Rachmaninov\u2019 Saesneg, a llifeiriant mynegiannol dwfn gan y cyfansoddwr Tsiecaidd mawr Bohuslav Martin\u016f gyda\u2019i Three Madrigals, un darn o\u2019i gynnyrch eang ar gyfer y fiola.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
York Bowen ym 1935<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Bohuslav Martinu<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n


Ond ni fyddai rhaglen o\u2019r fath yn gyflawn heb y darn hynod boblogaidd Passacaglia<\/em> gan Johan Halvorsen o 1894. Dyma Y darn arddangos ar gyfer y ffidil \/ fiola sydd, ers dros 100 mlynedd, wedi bod yn rhan rheolaidd o repertoire yr \u2018encore\u2019, heb s\u00f4n am strydoedd dinasoedd hanesyddol Ewrop. Gwnaeth y mawrion Itzhak Perlman a Pinchas Zukerman fywoliaeth ohono bron
\u00e2 bod! Ond pwy sydd eu hangen nhw pan mae gennym ein hynod wych Elenid Owen a Sara Roberts i ddangos i ni yr hyn sydd gan y darn hwn i\u2019w gynnig!<\/p>\n\n\n\n

\"Tudalen<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Cerddorion<\/h2>\n\n\n\n