Mae’r ychydig fisoedd diwethaf wedi bod yn hynod brysur, ac rwyf wedi bod yn\u00a0ymrafael\u00a0\u00e2\u00a0fy ngwaith\u00a0\u00e2g Ensemble Cymru i’r eithaf.\u00a0Hyd yn hyn, rwyf wedi bod yn rhan o dorraeth o gyngherddau,\u00a0arwain nifer o weithdai addysgiadol, ac wrth gwrs, chwarae llwyth o gerddoriaeth newydd!<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Haf diwethaf, roeddwn yn ffodus i dderbyn grant gan Gyngor Celfyddydau Cymru i greu prosiect newydd. Un o brif amcanion y prosiect oedd i weithio gyda dawnsiwr, cyfansoddwr ac Ensemble Cymru i greu a pherfformio gwaith newydd. I gydfynd \u00e2 hynny penderfynais ddysgu a pherfformio’r gwaith Der Kleine Harlekin, a gyfansoddwyd gan y diweddar Karlheinz Stockhausen. Camau cyntaf y prosiect oedd penderfynu pwy i weithio gyda – nid oedd hwnnw’n benderfyniad anodd. Rwyf wedi edmygu Chris Painter fel cyfansoddwr ers blynyddoedd, ac roeddwn yn awyddus iddo fo gyfansoddi’r gwaith newydd. O ran dewis dawnsiwr\/dawnswraig, pendrefynais ofyn wrth Rosalind Haf Brooks fel canlyniad i weld y gwaith ardderchog y mae hi’n ei wneud gyda’r cwmni dawns, Earthfall. Y cam nesaf oedd cael Rosalind a Chris i gytuno i weithio gyda fi!!!<\/p>\n\n\n\n
Fy nghyfarwyddiadau i Chris oedd i gyfansoddi gwaith ar gyfer clarinetydd unigol a dawnswraig, mewn nifer o symudiadau. Roeddwn yn awyddus i’r gwaith fod ddigon hyblyg i’w gael ei berfformio fel deuawd yn ogystal \u00e2 chan glarinetydd ar ei ben\/ei phen ei hun. Roeddwn hefyd yn awyddus i’r symudiadau unigol fedru cael eu perfformio ar eu pen eu hunain yn ogystal \u00e2 chael eu perfformio fel rhan o’r cyfanwaith. Ar \u00f4l cryn drafod, penderfynom seilio’r gwaith ar elfen o’rMabinogi, a dyna ddechrau Hanes Taliesin.<\/p>\n\n\n\n
Roedd gan Ceridwen a’i g\u0175r Tegid Foel ddau blentyn. Roedd y ferch, Creirwy, yn arbennig o hardd, ond roedd y mab, Morfran, yn eithriadol o hyll. Gan ei fod mor hyll, penderfynodd Ceridwen y byddai’n rhoi “awen a gwybodaeth” iddo i wneud iawn am hynny. Bu’n berwi cymysgedd yn y pair am flwyddyn a diwrnod, gyda’r bwriad fod Morfan yn ei yfed ac yn cael yr awen. Roedd hen \u0175r dall o’r enw Morda yn cadw’r t\u00e2n dan y pair, a Gwion Bach yn gofalu am y pair. Pan oedd y gymysgedd bron yn barod, tasgodd tri dafn o’r pair ar law Gwion Bach, a chan eu bod mor boeth, fe’i rhoes yn ei geg. Sylweddolodd Ceridwen ar unwaith ei fod ef wedi ei gynysgaeddu \u00e2’r awen yn lle ei mab, a dechreuodd ei ymlid. Newidiodd Gwion Bach ei ffurf yn ysgyfarnog, ond newidiodd Ceridwen ei hyn yn filiast i’w ymlid. Yna trodd Gwion yn bysgodyn, a Ceridwen yn ddyfrgi. Trodd Gwion ei hun yn aderyn, a throdd Ceridwen yn walch i’w ymlid; yna pan oedd y gwalch bron a’i ddal, gwelodd Gwion bentwr o wenith. Trodd ei hun yn ronyn gwenith ynghanol y pentwr, ond trodd Ceridwen ei hun yn iar a’i fwyta. Wedi bwyta Gwion beichiogodd Ceridwen, a naw mis yn ddiweddarach ganwyd plentyn iddi. Gwyddai Ceridwen mai Gwion Bach oedd y plentyn, ond roedd mor dlws fel na allai ei ladd. Gosododd ef mewn cwdyn o groen a’i daflu i’r m\u00f4r. Fe wnaeth dyn or enw Elffin ddarganfod y baban yn y cwdyn. Cododd Elffin y baban a dywedodd wrth ei was “Llyma dal iesin” (‘Dyma dalcen teg’).<\/p>\n\n\n\n
Tra’r oedd Chris yn cyfansoddi, cefais gyfle i gwrdd \u00e2 Rosalind, a chychwyn ymarfer Der Kleine Harlekin – gwaith ar gyfer clarinetydd unigol sy’n chwarae rol harlecwin. Ar gyfer perfformio’r gwaith hwn, nid yw chwarae clarinet yn unig yn ddigonol! Mae’n ofynnol i mi symud, creu ystumiau, creu effeithiau taro gyda fy nhraed a…..gwisgo i fyny! Cawsom hwyl yn ymarfer, ac roedd Rosalind o help mawr. Roedd ganddi dipyn o waith i’w gyflawni o ystyried nad wyf i’n edrych nag yn symud fel dawnswraig!<\/p>\n\n\n\n
Chwarae clarinet ar un goes…gofyn am drwbwl!<\/p>\n\n\n\n
Tra’r oedd hyn i gyd yn digwydd, roedd Chris yn brysur yn cyfansoddi, ac erbyn diwedd yr Haf derbyniais ddrafft cyntaf Hanes Taliesin! Dechreuais ymarfer yn syth, gan ganolbwyntio ar y symudiad cyntaf – Pair Dadeni. Y symudiad yma, ynghyd \u00e2 Der Kleine Harlekin oedd fy rhaglen ar gyfer fy nhaith gyntaf yn cynrychioli Llysgenad Cerddoriaeth Newydd Ensemble Cymru ym mis Hydref. Fe wnaethom berfformio cyngherddau hyd a lled Gogledd Cymru, a chawsom amser gwych. Canolbwynt gwaith yr ychydig fisoedd canlynol oedd cymysgedd o ymarfer ac arwain cyfresi o weithdai addysgiadol i Ensemble Cymru – a hynny gyda chriw o bobl ifanc arbennig iawn. Fe wnaf greu blog ar wah\u00e2n i hwn i son am y gwaith hwnnw. Mae’r rheini oedd yn rhan o’r gwaith yn haeddu tudalen gyfan i’w hunain!<\/p>\n\n\n\n
Ar \u00f4l y Nadolig treuliais wythnos yng Nghaerdydd yn ymarfer Hanes Taliesin gyda Rosalind. Roeddwn wedi creu recordiad o’r gwaith iddi ychydig fisoedd ynghynt, er mwyn iddi gael cyfle i feddwl am y symudiadau. Roedd yr ymarferion yn gynhyrchiol iawn, ac roedd gan Rosalind syniadau gwych. Mae’r gerddoriaeth yn cydfynd \u00e2 dawns i’r dim.<\/p>\n\n\n\n
Ar \u00f4l dychwelyd o Gaerdydd, rhaid oedd i mi ddechrau paratoi ar gyfer ail daith Ensemble Cymru ym mis Chwefror. Treuliais yr amser yn canolbwyntio ar ail symudiad Hanes Taliesin – Gwion yn Hedfan a Genedigaeth Taliesin, ac ar waith Paul Mealor ar gyfer clarinet unigol ‘Solemn Liturgy’.\u00a0Cafodd y gwaith ei gyfansoddi yn 2006 ar gyfer fy nghyn athro Ian Mitchell.\u00a0Cefais y fraint o gael perfformio’r gwaith i’r cyfansoddwr ym mis Medi 2011, fel canlyniad i gael gwahoddiad gan Wyl Gerdd Ryngwladol Gogledd Cymru i berfformio mewn gweithdy cerddoriaeth fodern. Roedd Paul yn gadarnhaol iawn, a oedd yn ryddhad mawr! Nawr fod cyngherddau mis Chwefror drosodd, mae’n bryd i mi ganolbwyntio ar brif ddigwyddiad y flwyddyn – Taith Genedlaethol Ensemble Cymru, ac rwy’n edrych ymlaen yn fawr! Bydd Rosalind yn ymuno\u00a0\u00e2 mi i\u00a0berfformio’r Painter\u00a0a’r Stockhausen, ac mi fydda innau’n ymuno \u00e2g Ensemble Cymru am ran o’u rhaglen. Roeddwn yn Llundain ychydig wythnosau yn \u00f4l yn ymarfer gyda’r Ensemble, a oedd yn brofiad gwych.\u00a0Er fy mod wrth fy modd yn\u00a0perfformio gweithiau unigol ar gyfer y clarinet,\u00a0rwy’n\u00a0hynod o gyffrous o gael y cael y cyfle i rannu’r llwyfan\u00a0\u00e2 Rosalind ag Ensemble Cymru – mae\u00a0perfformio ar ben fy hun o hyd weithiau’n mynd\u00a0yn unig! Rwy’n gobeithio’n fawr cael cwrdd a llawer ohonoch ym misoedd Mawrth ag Ebrill! <\/p>\n\n\n\n
Hwyl am y tro! <\/p>\n\n\n\n
Sioned <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mae’r ychydig fisoedd diwethaf wedi bod yn hynod brysur, ac rwyf wedi bod yn\u00a0ymrafael\u00a0\u00e2\u00a0fy ngwaith\u00a0\u00e2g Ensemble Cymru i’r eithaf.\u00a0Hyd yn hyn, rwyf wedi bod yn rhan o dorraeth o gyngherddau,\u00a0arwain nifer o weithdai addysgiadol, ac wrth gwrs, chwarae llwyth o gerddoriaeth newydd!<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[658,233,825],"tags":[],"class_list":["post-1097","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-creu-cerddoriaeth","category-rhyngwladol","category-datblygu-dawn","entry"],"yoast_head":"\n