Mae 17 o wahanol offerynnau yn cael eu defnyddio yn rhaglen taith genedlaethol Ensemble Cymru (Mawrth – Ebrill 2012); mae\u2019r gwaith hwn, a gomisiynwyd yn arbennig ar gyfer yr achlysur, yn defnyddio 16 ohonyn nhw gyda\u2019i gilydd.<\/p>\n
<\/p>\n
Wrth chwilio am thema, mi ddaeth i\u2019r amlwg bod lleoliadau\u2019r daith yn gysylltiedig \u00e2 gwahanol fathau o dd\u0175r naturiol \u2013 Afon Wysg ger Casnewydd, M\u00f4r Iwerddon ger Rhosygilwen a Ffynnon Tudno yn Llandudno. O ychwanegu llyn, dyna\u2019r pedwar prif fath o ddwr byw yng Nghymru. Gan bod d\u0175r yn rhan hanfodol o chwedloniaeth Gymreig, penderfynais seilio symudiadau\u2019r gwaith yma ar chwedlau\u2019n gysylltiedig \u00e2 lleoliadiadau\u2019r daith, gan ddewis Llyn Syfaddan ym Mrycheiniog fel y pedwerydd.<\/p>\n
Dywedodd Gerallt Gymro bod adar y llyn hwnnw yn trydar petai gwir arweinydd y tir, a neb arall, yn eu gorchymyn nhw i wneud.<\/p>\n
Un o\u2019r nifer o ffynhonnau ar Ben y Gogarth, uwchlaw Llandudno, mae Ffynnon Tudno, y sant sy\u2019n rhoi ei enw i\u2019r dref, a sy\u2019n cael ei gysylltu \u00e2 chalan hogi fyddai ond yn rhoi min ar arfau gw\u0177r dewr.<\/p>\n
Mae Afon Wysg yn gysylltiedig \u00e2 hanes ryfedd am y Brenin Arthur, Sant Cadog, a chant o wartheg y newidiwyd eu lliwiau drwy wyrth a\u2019u troi wedyn yn frwyn yn yr afon. Hanes Clychau Cantre\u2019r Gwaelod yw\u2019r chwedl gyfarwydd am foddi ardal eang o lannau Bae Aberteifi gan y m\u00f4r drwy esgeulustod y gwyliwr meddw Seithenyn, a hynny yn ystod gwledd a chyfeddach wyllt \u2013 yn \u00f4l y s\u00f4n, gellir clywed y clychau\u2019n canu dan y d\u0175r pan mae\u2019r m\u00f4r yn dawel.<\/p>\n
\u00a9Gareth Glyn- 2012<\/p>\n