<\/p>\n
Rydw i wedi cael fy newis fel cyfansoddwr ar sawl achlysur ers blynyddoedd gan Ensemble Cymru –\u00a0 mudiad sy’n gwneud mwy na neb arall, dybiwn i, i godi ymwybyddiaeth o gerddoriaeth siambr yng Nghymru – felly roeddwn i wrth fy modd yn cael fy newis i gyfansoddi darn ar gyfer eu Taith Genedlaethol gynta nhw.<\/p>\n
Mi roddodd Peryn Clement-Evans y hawl i mi ddewis pa gyfuniad o offerynnau yr hoffwn sgwennu iddyn nhw, o’r cyfanswm o 17 fyddai’n cymryd rhan – ond roedd hyn braidd fel rhoi plentyn mewn siop deganau a dweud y c\u00e2i o gynifer ag a fynnai o ohonyn nhw am ddim, felly mi ddwedais yr hoffwn sgwennu darn ar gyfer 16 ohonyn nhw.\u00a0 Y llall, gyda llaw, oedd y piano, a dydw i erioed wedi bod yn dda iawn am sgwennu i biano. Pa run bynnag, roedd y cyfuniad oedd ar \u00f4l yn un anarferol tu hwnt – wedi’r cwbwl, dyma oedd yr offerynnau yr oedd eu hangen, mewn gwahanol niferoedd a chyfuniadau, i berfformio darnau eraill y rhaglen, felly roedd na dri chorn ond dim ond un utgorn, dau obo ond dim ond un ffliwt ac yn y blaen.\u00a0 Felly mi fedrwn honni’n weddol hyderus mai dyma’r unig ddarn ar gyfer yr union 16 offeryn hyn sy’n bod! Roedd gan Peryn syniad ardderchog ar gyfer thema i’r gwaith. Dydy o ddim yn gorfodi, dim ond awgrymu, ond roedd hwn yn awgrym ysbrydoledig – sef seilio’r gwahanol symudiadau ar leoliadau<\/em> y gwahanol gyngherddau, ac yn benodol y ffaith eu bod nhw i gyd yn ymyl d\u0175r o ryw fath – llyn, afon, m\u00f4r neu beth bynnag. Cam byr a hawdd o hynny oedd penderfynu seilio’r symudiadau ar chwedlau o Gymru oedd \u00e2 chysylltiad \u00e2’r ‘dyfroedd byw’ rheini, ac mi fedrwch chi ddarllen mwy mewn rhan arall o’r wefan yma sut yr es i wrthi i gyflawni hyn. Ar \u00f4l gorffen y gwaith cyfansoddi (ac mae’n rhaid i mi ddweud mod i, am ryw gyfnod, wedi dioddef yr aflwydd ofnadwy hwnnw ‘bloc y cyfansoddwr’, oedd yn golygu nad oedd unrhyw syniadau yn dod i’r meddwl, ond diflannu wnaeth hwnnw, diolch i’r drefn), a danfon y gerddoriaeth i’r offerynnwyr, y cam nesa oedd bod yn bresennol yn yr ymarfer llawn cynta, i sicrhau nad oedd na anawsterau gyda’r gerddoriaeth, ac i gynnig ambell awgrym o ran tempo, dehongliad ac ati.\u00a0 Roedd hwn i ddigwydd yng Nghanolfan Amadeus yn Llundain (mae na luniau, a fideo,\u00a0 o’r rihyrsal mewn rhan arall o’r wefan hon), a roeddwn i’n edrych ymlaen at y daith bleserus, ymlaciedig, yr holl ffordd o Fangor i Lundain mewn tr\u00ean, taith o ryw deirawr. Ond…<\/strong> ar yr union ddiwrnod hwnnw, 3 Chwefror 2012, dewisodd injan tr\u00ean nwyddau ddod oddiar y cledrau yn Bletchley, gan achosi’r dagfa waetha ar y rhwydwaith rheilffyrdd ers blynyddoedd – dim trenau yn cyrraedd Euston o gyferiad Milton Keynes, cannoedd o filoedd o deithwyr yn tyrru ac yn heidio i ddal unrhyw dr\u00ean a allai fynd \u00e2 nhw y nes at eu cyrchfan.\u00a0 Erbyn hyn dydw i ddim yn cofio sawl tr\u00ean y es i arnyn nhw, o orsafoedd nad oedd erioed o’r blaen wedi bod yn rhan o daith i Lundain – dim ond mod i wedi cael fy ngwasgu ar fy sefyll ynghanol cannoedd o bobol mewn tr\u00ean ‘Chilterns’ am awr a hanner o daith i orsaf Marylebone. Wn i ddim sut ar wyneb y ddaear y cyrhaeddais yr ymarfer o gwbwl – ond, diolch byth, newydd ddechrau mynd drwy’r darn oedden nhw, yn darllen y gerddoriaeth ar yr olwg gynta ac eisoes yn swnio’n drawiadol iawn. Wrth sgwennu’r darn, doeddwn i ddim yn gwybod sut y byddai’r ensemble yn cael eu gosod ar lwyfan – wedi’r cyfan, mae 16 o offerynnwyr yn agos at fod yn gerddorfa fach, a fydde na ddim lle iddyn nhw i gyd mewn hanner cylch, fel y byddai ar gyfer darn i, dyweder, chwechawd. Ond roedd Ensemble Cymru wedi dyfeisio dull effeithiol iawn o wneud hyn, sef bod y mwyafrif yn sefyll, oedd yn golygu y bydden nhw i gyd yn cael eu gweld a’u clywed yn iawn. Fy unig gamgymeriad yn hyn o beth oedd fy mod i wedi rhoi nodau bach yr offerynnau eraill (y “cues”) yn rhan yr utgorn – a roedd o’n sefyll yn y cefn! – felly fyddai’r lleill ddim wedi medru ei weld o’n ‘arwain’. Mi ddylwn nodi yn y fan hyn bod Ensemble Cymru yn gweithredu heb arweinydd ar bob achlysur, sy’n golygu bod yn rhaid i bawb wybod be mae pob aelod yn ei wneud, a saernio’u perfformiad ar gydweithio llwyr – ac mae angen cryn brofiad a hyder i wneud hyn. Mi aeth yr ymarfer yn dda – yr unig bynciau trafod o bwys oedd cyflymder, neu dempo, ambell adran, a buan y cytunwyd ar hynny. Roedd offerynnwr gwadd arbennig yr ensemble, yr Artist Cyswllt Paul Watkins, yn bresennol, a roedd o’n canmol y darn, sy’n beth braf! Cyn bo hir mi fydd yr ensemble yn cyfarfod eto i ymarfer y gwaith unwaith eto a’i berfformio gynta yng Nghasnewydd.\u00a0 Dwi’n bwriadu bod yn bresennol, a beth bynnag fydd ymateb y gynulleidfa i’r gwaith, mi fedra i ddweud yn hyderus na fyddai modd cael criw mor ymroddedig, talentog – a chyfeillgar – i berfformio’r darn.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rydw i wedi cael fy newis fel cyfansoddwr ar sawl achlysur ers blynyddoedd gan Ensemble Cymru –\u00a0 mudiad sy’n gwneud mwy na neb arall, dybiwn i, i godi ymwybyddiaeth o gerddoriaeth siambr yng Nghymru – felly roeddwn i wrth fy modd yn cael fy newis i gyfansoddi darn ar gyfer eu Taith Genedlaethol gynta nhw.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":998,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[658,233],"tags":[],"class_list":["post-1262","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-creu-cerddoriaeth","category-rhyngwladol","entry"],"yoast_head":"\n